Cari Oran Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Yorumlanır?
Cari oran, bir şirketin kısa vadeli borçlarını kısa vadeli varlıklarıyla ödeme kapasitesini gösteren likidite oranıdır.
Cari Oran Nedir?
Cari oran (Current Ratio), bir şirketin önümüzdeki 12 ay içinde ödemesi gereken kısa vadeli yükümlülüklerini karşılayabilme gücünü gösteren finansal bir orandır.
Şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yalnızca kârlı olması yeterli değildir. Aynı zamanda vadesi gelen borçlarını zamanında ödeyebilecek likiditeye sahip olması gerekir.
Cari oran yatırımcıya şu sorunun cevabını verir:
“Şirket kısa vadeli borçlarını ödemekte zorlanır mı?”
Cari Oran Nasıl Hesaplanır?
Cari Oran = Dönen Varlıklar ÷ Kısa Vadeli Yükümlülükler
Dönen varlıklar; nakit, banka mevduatları, ticari alacaklar ve stoklar gibi bir yıl içerisinde nakde dönüşmesi beklenen varlıklardan oluşur.
Kısa vadeli yükümlülükler ise önümüzdeki 12 ay içinde ödenmesi gereken borçları ifade eder.
Cari Oran Ne Anlatır?
Cari oran, şirketin kısa vadeli mali sağlığını gösterir.
Örneğin cari oran 2 ise, şirketin her 1 TL kısa vadeli borcuna karşılık 2 TL kısa vadeli varlığı bulunduğu anlamına gelir.
Cari oran kârlılığı değil, ödeme gücünü ölçer. Kârlı bir şirketin cari oranı düşük olabilir; zararda olan bir şirketin cari oranı ise yüksek olabilir.
Cari Oran Nasıl Yorumlanır?
Cari oran için tek bir ideal değer yoktur. Ancak genel kabul gören bazı seviyeler bulunmaktadır.
| Cari Oran | Genel Yorum |
|---|---|
| 1’in Altı | Likidite riski olabilir |
| 1 – 2 Arası | Genellikle sağlıklı kabul edilir |
| 2’nin Üzeri | Güçlü likidite göstergesi olabilir |
Ancak bu oran sektörlere göre değişiklik gösterebilir. Örneğin perakende şirketleri ile bankaların veya sanayi şirketlerinin cari oranlarını doğrudan karşılaştırmak doğru olmayabilir.
Örnek Hesaplama
Bir şirketin:
- Dönen varlıkları: 500 milyon TL
- Kısa vadeli yükümlülükleri: 250 milyon TL
olsun.
Bu durumda şirketin her 1 TL kısa vadeli borcuna karşılık 2 TL kısa vadeli varlığı bulunmaktadır.
Cari Oran Neden Önemlidir?
Bir şirket uzun vadede kârlı olsa bile kısa vadeli yükümlülüklerini yerine getiremezse finansal sorunlar yaşayabilir.
Bu nedenle kredi veren kuruluşlar, yatırımcılar ve analistler şirketlerin cari oranını yakından takip eder.
- Likidite riskini ölçer
- Şirketin ödeme gücünü gösterir
- Finansal dayanıklılık hakkında fikir verir
- Şirketler arasında karşılaştırma yapmayı kolaylaştırır
Cari Oranın Sınırlamaları
Cari oran yararlı bir gösterge olsa da tek başına yeterli değildir.
- Stokların ne kadar hızlı nakde dönüşeceğini göstermez
- Alacakların tahsil edilip edilmeyeceğini dikkate almaz
- Nakit akışının kalitesi hakkında bilgi vermez
- Sektörler arasında doğrudan karşılaştırma yapmak yanıltıcı olabilir
- Cari oran tek başına değerlendirilmemelidir.
- Nakit oran ve asit-test oranı gibi diğer likidite göstergeleriyle birlikte incelenmelidir.
- Şirketin faaliyet gösterdiği sektör mutlaka dikkate alınmalıdır.
Kısa Özet
- Cari oran = Dönen varlıklar ÷ kısa vadeli yükümlülükler
- Şirketin kısa vadeli ödeme gücünü gösterir
- Genellikle 1’in üzerindeki değerler olumlu kabul edilir
- Kârlılığı değil, likiditeyi ölçer
- Diğer likidite oranlarıyla birlikte değerlendirilmelidir